تعریف مسئولیت اجتماعی :/پایان نامه درمورد مدیریت منابع انسانی

دانلود پایان نامه

تعاریف، ابعاد و مؤلفه های تشکیل دهنده مسئولیت اجتماعی

«گریفین» و «بارنی»[1] مسئولیت اجتماعی را چنین تعریف کردند : مسئولیت اجتماعی، مجموعه وظایف و تعهداتی است که سازمان باید در جهت حفظ و کمک به جامعه اي انجام دهد که در آن فعالیت می کند. «کتروومک داگلاس»[2] می گویند؛ مسئولیت اجتماعی از تعهدات مدیریت است که علاوه بر حفظ و گسترش منافع سازمان، در جهت رفاه عمومی جامعه نیز انجام می گیرد.

فرنچ و ساورد[3] نیز در کتاب «مدیریت تحول در سازمان» در خصوص مسئولیت اجتماعی می نویسند : «مسئولیت اجتماعی» وظایفه ای است بر عهده مؤسسات خصوصی، به این معنا که تأثیر سوء بر زندگی اجتماعی که در آن کار می کنند، نگذارند. میزان این وظیفه عموماً مشتمل است بر وظایفی چون : آلوده نکردن، تبعیض قائل نشدن در استخدام، نپرداختن به فعالیتهای غیر اخلاقی و مطلع کردن مصرف کننده از کیفیت محصولات. همچنین وظیفه ای است مبتنی بر مشارکت مثبت در زندگی افراد جامعه.

استوارت و سالمون[4]، مسئولیت اجتماعی را چنین تعریف می کنند : شیوه اي از مدیریت که طبق آن سازمانها فعالیتهایی را انجام می دهند که اثر مثبتی بر جامعه و ترفیع کالاهاي عمومی داشته باشد .در واقع نگرش استوارت و سالمون بر این مبنا بود که خواهان حذف آثار منفی سازمان بر جامعه هستند و سعی بر آن داشتند بتوانند تغییر نگرش و رفتار مصرف کنندگان را در پی داشته باشند (Waring, Edwards, 2008, p136).

دكتر مهدي ايران نژاد پاريزي در مورد مسئوليت اجتماعي مي گويد : «مسئوليت اجتماعي، تعهد تصميم گيران براي اقداماتي است كه به طور كلي علاوه بر تأمين منابع خودشان، موجبات بهبود رفاه جامعه را نيز فراهم مي آورد». در اين تعريف چند نكته قابل توجه است :

  • مسئوليت اجتماعي، يك تعهد است كه مؤسسات بايد در ارتباط با آن پاسخگو باشند.
  • مؤسسات مسئول هستند از آلوده كردن محيط زيست، اعمال تبعيض در امور استخدامي، بي توجهي به تأمين نيازهاي كاركنان خود، توليد محصولات زيان آور و نظاير آن كه به سلامت جامعه لطمه مي زنند، بپرهيزند.
  • سازمان ها بايد با اختصاص منابع مالي در بهبود رفاه اجتماعي مورد قبول اكثريت جامعه بكوشند. اين قبيل اقدامات عبارتند از : كمك به فرهنگ كشور و مؤسسات فرهنگي و بهبود كيفيت زندگي مردم.

رونالد اي برت و گريفين[5] نيز معتقدند ” : اخلاق، روي نحوه رفتار فرد در داخل سازمان توجه دارد ولي مسئوليت اجتماعي، روي نحوه برخورد سازمان با كاركنان، سهامداران، سرمايه گذاران و ارباب رجوع و اعتباردهندگان و به طور كلي ذينفعان، سروكار دارد.

به طور کلی با مراجعه به دیدگاه های موجود، متغیرهای زیر برای روشن ساختن مفهوم مسئولیت اجتماعی اهمیت دارد :

مسئولیت اجتماعی، نوعی تعهد نسبت به جامعه است؛

مسئولیت اجتماعی، یک اقدام بهداشتی برای سلامت زندگی اجتماعی است؛

مسئولیت اجتماعی؛ به تعالی سودآفرینی شرکت از تأکید به سود مادی بر انتفاع جامعه کمک می کند؛

مسئولیت اجتماعی، شرکت ها را در کنار کسب سود، به ارتقای سطح رفاه عمومی نیز فرا می خواند.

آیا مسئولیت اجتماعی به یک نوع سازمان خاص مربوط می شود یا دامنه آن شمول وسیع تری دارد؟(مصلی نژاد، 1391، ص 312).

به نظر اندیشمندان مدیریت، مسئولیت اجتماعی تنها مختص سازمان های اقتصادی نیست، بلکه کلیه سطوح جامعه را در بر می گیرد. بر این اساس چهار سطح جامعه یعنی حکومت (به منزله قلب جامعه و مرکز سیاستگذاری های کلان)، گروه های ذی نفوذ (شامل احزاب و تشکل های مختلف سیاسی، اجتماعی و اقتصادی)، سازمان ها (به طور اعم به عنوان نهادهای اجتماعی) و افراد بعنوان اعضای جامعه هر یک به نوبه خود از مسئولیت اجتماعی برخوردارند.

مسئوليت اجتماعي داراي دو بعد است :

1- بعد اقتصادي : مهمترين بعد مسئوليت اجتماعي سازمانها بعد اقتصادي است كه در آن فعاليتها و اقدامات اقتصادي مدنظر قرار مي گيرد. به عبارت ديگر، مسئوليت اوليه هر بنگاه اقتصادي كسب سود است. وقتي سازمان سود لازم را به دست آورد و حيات خود را تضمين كرد، مي تواند به مسئوليتهاي ديگرش بپردازد. در حقيقت اهداف اوليه سازماني در اين بعد مورد توجه قرار مي گيرد.

2- بعد قانوني : دومين بعد مسئوليت اجتماعي، بعد قانوني (حقوقي) است و سازمانها ملزم مي شوند كه در چارچوب قانون و مقررات عمومي عمل كنند. جامعه اين قوانين را تعيين مي كند و كليه شهروندان و سازمانها، موظف هستند به اين مقررات به عنوان يك ارزش اجتماعي احترام بگذارند. بعد قانوني مسئوليت اجتماعي را «التزام اجتماعي» نيز مي گويند.

[1]– W.Griffin & JAY B.Barney

[2] – Ketroomec Daglas

[3]– French & Saword

[4]– Stwart Salmoon

[5] Ronald Aibert & Griffin

دانلود پایان نامه