گردشگر روستایی در ایران/پایان نامه سازمان گردشگري و پویایی اشتغال

دانلود پایان نامه

همانطور كه گفته شد در بريتانيا و ساير كشورهاي اروپايي، گردشگري روستايي در نيمه دوم سده هجدهم شكل گرفت. در اين دوره گردشگري روستايي در شكل‌­هاي مختلف توسعه پيدا كرد به شكل گردشگري انبوه رسيد. اين توسعه، معلول عواملي نظير، توسعه فناوري، افزايش اوقات فراغت و افزايش در­آمد قابل مصرف بود. (قادری، 1382 ص 114در همان منبع ص 36 ).

دربریتانیا و سایر کشور های اروپایی گردشگر روستایی در نیمه دوم قرن هیجدهم شکل گرفت. در این دوره گردشگر روستایی در شکل­های مختلف توسعه پیدا کرد و به شکل «گردشگر انبوه» رسید و این توسعه معلول عواملی نظیر، توسعه فن­آوری، افزایش اوقات فراغت و افزایش در­آمد قابل مصرف بود. اکر چه در ابتدا، تقاضا برای مسافرت و تفریح به نواحی روستایی از طرف مبدأ­های بزرگ شهری همانند شهر پراگ بود. اما بنظر  می­رسد گردشگر روستایی از اروپای شرقی که بیشتر حالت روستایی داشت، آغاز شده (در دوره­ای از مسافرت شهر­نشینان با ویژگی­های اجتماعی و فرهنگی) تا از اوپای غربی ( مهدوی، 1383، ص28 ).

در اواخر قرن هیجدهم سفر­های تفریحی که نقطه مقابل سفر­های تجارتی، مذهبی و تحصیلی بود در اروپا رایج شد و ویژگی این سفر­ها نیز تغییر کرد زیرا گردشگران طبقه متوسط که به سراسر اروپا سفر می­کردند افزایش یافته بود و هدف از این مسافرت­ها تحصیل نبود بلکه به منظور بازدید از مناطق دیدنی سفر می­کردند (منشی زاده و نصیری،1381 ، ص51 در ، مهدوی، 1383 ص 29 ).

در قرن نوزدهم گسترش خطوط راه آهن، دسترسی به مناطق روستایی را برای افراد زیادی فرآهم کرد و شروع توسعه صنعت گردشگر سبب گسترش گردشگر روستایی شد. در قرن بیستم، نه تنها تقاضا برای گردشگر روستایی رشد سریعی پیدا کرد، بلکه محدوده فعالیت آن نیز متنوع شد. در فاصله بین جنگ­های جهانی دوم، بسیاری از مردم برای اولین بار از تعطیلاتی بهره مند شدند که هزینه آن پرداخت می­شد و به دلیل توسعه حمل و نقل و سهولت جابجایی راهیابی به روستا آسان شد. در این دوره طبقه متوسط جامعه در گردشگر روستایی کشور خودشان شرکت می­کردند، در حالی که ثروتمندان از گردشگر خارج از کشور  بهره می­بردند (رضوانی، 1387، ص 37).

شاید بیشترین تقاضای گردشگر روستایی از سال 1945 اتفاق افتاد که بطور کلی باعث رشد تقاضا در کلیه زمینه­های گردشگری شد و به تبع آن تقاضا گردشگر روستایی نیز افزایش یافت. و بطور کلی مهمترین عامل موثردر زمینه توسعه گردشگر روستایی، افزایش سریع مالکیت خودرو بود. در بریتانیا سال 1939 تنها دو میلیون اتومبیل در جاده­ها رفت­و­آمد می­کرد که این میزان در دهه 1990 به 22 میلیون دستگاه افزایش یافت، و حجم زیادی از مردم براحتی می­توانستند از حومه­­های شهری بازدید کنند. برای مثال تعداد مسافرت­های روزانه به حومه­های شهری (روستا­های نزدیک شهر) در تعطیلات پایان هفته فصل تابستان در بریتانیا بین سال های 1968 تا 1977 تقریبا دو برابر شد (قادری، 1382، ص 116 در مهدوی،1382، ص30).

امروزه در بسياري از كشورهاي جهان توريسم روستايي توجه تعداد زيادي از گردشگران را به خود جلب كرده است و به عنوان يكي از مردمي‌ترين اشكال توريسم به شمار مي‌آيد. چنانكه براساس گزارش سازمان همكاري و توسعه اقتصادي (OECD)[1] در ايالت متحده آمريكا در سال 1993 بيشتر از 70 درصد جمعيت اين كشور از انواع تفريحات روستايي برخوردار گرديده‌اند و در بيشتر كشورهاي صنعتي جهان نيز چنين وضعيتي وجود دارد. براساس بررسي­‌هاي شبكه تفريحي روستا (CRN)[2] سال 1994 در انگلستان، تعداد افرادي كه به طور روزانه در سال 1993 از مناطق روستايي بازديد كرده بودند بيش از 900 ميليون نفر بالغ گرديده است (منشي‌زاده و نصيري: 1381 ص1، همان منبع ص 30).

 

 

2-2-2-2 -پیشینه تاریخی گردشگر روستایی در ایران

ايران يكي از ده كانون مهم شكل‌گيري تمدن بشري در جهان بوده است و نخستين آثار مدنيت كه در اين سرزمين كشف شده به هزاره پنجم پيش ازميلاد مسيح تعلق دارد (WTO در محلاتي، 1380ص: 270 در مهدوی، 1382 ص30).

سرزمین ایران با آثار تاریخی، هنری و میراث­های فرهنگی خود به طور قطعی برای جهانگردان عهد قدیم بهترین مقصد محسوب می­شد (رضوانی، 1382، ص 189).

چنانچه ورود آريايي­ها در هزاره دوم پيش از ميلاد به اين كشور و حكومت عيلامي­ها، ماد­ها، هخامنشيان، ساسانيان و … حكايت از ايجاد تمدن پربار و ديرينه در اين سرزمين دارد. در عين حال اين كشور در طي دوره‌­هاي مختلف مورد توجه بسياري از افراد بوده كه به منظور­هاي خاصي از جمله تجارت و داد­و­سند، تفريحي، فرهنگي و … به آن مسافرت مي‌­كرده‌اند و همینطور وجود رسوم­های مختلف در این کشور از جمله پناه بردن به طبیعت در ایام مختلف سال به صورت دسته جمعی و گروهی نشان از وجود روحیه گردش و تفریح را در بین مردم این سرزمین داشته است (مهدوي، 1382، صص 30 و31).

در ایران پس از اسلام براساس توصیه و تأکید قرآن کریم، نهج البلاغه، روایات و احادیث ائمه (ع) و بزرگان دین، مسلمانان به گردشگری و جهانگردی تشویق و ترغیب شده­اند. به همین دلیل می­توان گفت که اسلام تأثیر به سزایی در گردشگری و نحوه مسافرت در ایران داشته است. در این دوره سیاحان زیادی به ایران سفر کرده و از مناطق از جمله نواحی روستایی و عشایری این سرزمین دیدن کرده­اند، که در کتب تاریخی و سفر نامه­های مختلف به آن اشاره شده است.

در زمينه سابقه سفر به نواحي روستايي، مطالعات و تحقيقات چنداني انجام نشده است. ولي با توجه به آداب و رسوم موجود در نواحي روستايي و سكونت اكثريت جمعيت در اين نواحي، مي­‌توان گفت گردشگري در نواحي روستايي كشور نيز، جايگاه خاص خود را داشته است. به عبارتي مي‌­توان گفت گردشگري روستايي در ايران از زمان شكل‌­گيري تمدن‌­هاي بزرگ و ايجاد شهر­ها وجود داشته و گردشگران در اين زمان به منظور­هاي خاصي به اين نواحي مسافرت مي‌­كرده‌اند (رضوانی، 1387، ص 306).

با توجه به مطالب فوق، بطور کلی می­توان گفت که صنعت گردشگر، صنعت نوپایی در کشور است که هنوز در ابتدای کار خود می­باشد و گردشگر روستایی نیز که جزء کوچکی از این صنعت بحساب می­آید، هنوز جایگاه خود را (بجز در چند مورد اندک) در برنامه­ها و طرح­های توریستی بدست نیاورده و هنوز بعنوان یک صنعت در آمدزا و کآرا و صنعتی بدون آلودگی، بدون صرف هزینه زیاد و بقول اقتصاددانان «صادرات نامرئی» به آن نگریسته نمی­شود (مهدوی، 1383، ص 34 ).

[1] Organization of Economic Cooperation and Development

[2] Countryside recreation network

دانلود پایان نامه