چرخه عمر سازمان:پایان نامه تدوین نقشه جهاد دانشگاهی

دانلود پایان نامه

چرخه عمر سازمان

يكي از مدل هاي كاربردي در رابطه با تحليل موقعيت سازمانها، روش تعيين دوره عمر سازمان مي باشد . بر طبق ايـن مـدل هـرمحصول، خدمت، صنعت يا كسب وكاري داراي يك دوره عمر است. بدين معني كه در يك مقطعي از زمـان متولـد و معرفی می شود، رشد مي كند، به مرحله بلوغ مي رسد و سپس مرحله اشباع  و نهايتا پيري و زوال آن فرا مي رسد.

لذا پس از اينكه جايگاه هر سازمان مورد شناسايي قرار گرفت، بايد به گونه اي برنامه ريزي نمود كه همواره سازمانها در مرحله رشـد و بلوغ خود باقي بمانند. چرا كه پس از آن در صورت هدايت و برنامه ريزي ناصحيح دوران پيري سازمان پديدار شده و نهايتا نابودي سازمان را منجر خواهد شد.

با توجه به مفهوم كلي فوق، مي توان گفت تئوري چرخه عمر در مواردي همچون محصولات، بازار، خدمات، تكنولوژي و صنعت نيـز كاربرد دارد و لذا از طريق تعيين جايگاه هر يك از عوامل فوق در طول منحني مي توان تصويري واضح و دقيق نسبت به اقـدامات و تمهيداتي كه بايد در آينده صورت گيرد، بدست آورد. در اين ارتباط مطالعه رفتار و عملكرد شركت ها و سازمانها درطول دوره عمرشان نيز قابل توجه مي باشد .

لازم به ذكر است در شكل گيري هر يك از مراحل عمر سازمان عوامل متعددي از جمله ماموريت و رسالت سازمان، فناوري، ساختار سازماني، مالكيت سازماني، وضعيت بازار، فرهنگ حاكم و بسياري از موارد ديگر دخالت مستقيم خواهند داشت.

مرحله معرفی: در اين مرحله، سازمان نسبتاً كوچك بوده و بيشتر توجه آن معطوف به محيط رقابتي خارجي است. در این حالت ادامه فعالیت از طريق ابتكارهاي داخلي و نيز كشف فرصت‌هاي بيروني صورت مي‌گيرد. به‌دليل كوچك‌بودن سازمان، موانع چنداني در مسير تبديل ايده‌ها به محصولات و خدمات جديد، وجود ندارد.

مرحله رشد:  با شروع مرحله رشد، به‌تدريج تعداد كاركنان سازمان افزايش مي‌يابد و نشر و فعالیت درون سازمان با دشواري‌هايي روبه‌رو مي‌شود. لذا برخي رويه‌ها و سيستم‌هاي رسمي در سازمان به‌وجود مي‌آيد. سازمان‌ها مي‌توانند آموزش‌هايي در زمينه تكنولوژي فرايندهاي بنگاه، مهارت‌هاي كسب‌وكار و نحوه خدمت‌رساني به مشتريان براي كاركنان تدارك ببينند.

مرحله  بلوغ: در گذار از مرحله رشد به مرحله بلوغ، سازمان‌ها بر كارايي و بهره‌وري تمركز مي‌كنند. به‌همين علت، بايد با ايجاد ساختارهاي رسمي، زمينه را براي به‌كارگيري دانش موجود و فرصت‌هاي بالقوه در سازمان فراهم آورند.

مرحله افول: به‌رغم دلايلي كه مديران براي توجه به شرايط رشد دارند، افول سازماني به‌عنوان واقعيت زندگي، براي تعدادي از مديران به‌وجود آمده است، به ويژه براي مديراني كه در سازمان‌هاي بزرگ در حوزه صنايع مشهور و شناخته شده، مشغول فعاليت هستند. پس از آشنايي با مراحل چرخه حيات سازمان، يكي از اقدامات مناسب براي خروج سازمان از مرحله افول، توجه به دانش سازمان و منبع آن (كاركنان) است. (درگی و همکاران، 1388).

دانلود پایان نامه