مفهوم رضایت شغلی//پایان نامه عدالت سازمانی و عملکرد کارکنان

مفهوم رضایت شغلی

فیشر و هت[1] رضایت شغلی را عامل روانی قلمداد می کنند و آن را نوعی سازگاری عاطفی با شغل و شرایط اشتغال می انگارند، به این صورت که شغل مورد نظر لذت مطلوب را برای فرد مطلوب را به فرد ندهد، فرد شروع به مذمت شغل خویش می نماید و درصدد تغییر آن بر می آید. رضایت شغلی پدیده ای است که از مرز سازمان فراتر می رود و آثار آن  در زندگی خصوصی فرد خارج از سازمان نیز مشاهده می شود. در کارکنان به واسطه کار کردن در یک شغل حالت های متفاوتی ایجاد می گردد. چنانچه افراد از شغل خود راضی باشند، این وضعیت موجب می شود با انگیزه و علاقه بیشتری به وظایف خود همت گمارند و چنانچه کارکنان از شغل خود ناراضی باشند، موجب می شود علاقه و تعهد کمتری به انجام وظایف خود همت گمارند (دهقانی، یوسف و دهقانی، مصطفی ، مظاهری تهرانی ،1392، ص33). در واقع رضایت شغلی به عنوان یک متغیر اثر گذار و مهم مطرح است که بیان کننده حالت ذهنی فرد از شغلش است. مطالعه رضایت شغلی از دو بعد اهمیت دارد: نخست بعد انسانی آن است که مطابق آن شایسته است با کارکنان به صورت منصفانه رفتار گردد و دوم بعد رفتاری آن است که مطابق با آن رضایت شغلی می تواند رفتار کارکنان را به گونه ای هدایت کند که بر عملکرد و وظایف سازمانی شان اثر گذاری کند و به بروز رفتار های مثبت و منفی از طرف آن ها منجر شود (شیرخدایی، مدهوشی، حاتمی ، 1391، ص 154).

رضايت شغلی مجموعه ای از احساسات سازگار و ناسازگار است كه كاركنان با آن احساس ها به كار خود می نگرند (حقیقتیان، مرادی،1390، ص122).

رضایت شغلی سازه ای است که در طول زمان تغییر می کند. بدین معنی که یک شخص امکان دارد در طول دوره هایی از زندگی کاریش به دلیل وجود برخی مسائل مانند، مشکلات خانوادگی از شغلش رضایت چندانی نداشته باشد اما پس از گذشت مدت زمانی و حل شدن مشکلات، نظرش نسبت به کارش کاملا عوض شده، میزان رضایتش بالاتر رود ( قلائی، کدیور، صرامی، اسفندیاری، 1391، ص104).

اغلب گفته می شود “کارمند خوشحال یک کارمند کارا است”و یک کارمند خوشحال بایستی با شغلش ارضا شود. اهمیت رضایت شغلی از آنجا ناشی می شود که بیشتر افراد تقریبا نیمی از ساعات بیداری خود را در محیط کاری می گذرانند (حسینی قادیکلایی، محمدیان ساروی، ابو، 1391، ص4). اهمیت ارضای شغلی از آنجا ناشی می شود که بیشتر افراد تقریبا نیمی از ساعات بیداری را در محیط کاری می گذرانند. از این رهاورد رضایت شغلی، احساسات مثبت یا لذت بخشی است که هر فرد از راه ارزیابی شغل خود یا تجربیات شغل خود بدان دست می یابد (حسنی، حیدری زاده ، قاسم زاده علیشاهی،1391، ص 14).

پرطرفدار بودن مطالعه رضایت شغلی بیشتر ناشی از سادگی نسبی آن است. دلیل دیگر این است که در بسیاری از نظریه های مربوط به پدیده های سازمانی مانند ماهیت کار، سرپرستی و محیط کار، رضایت شغلی یک متغیر اصلی است. رضایت شغلی عامل مهم نتایج سازمانی تلقی شده است و در گستره عملکرد شغلی باعث سلامت کارمندان و تداوم کار می شود. یکی از تازه ترین طبقه بندی هایی که درباره نظریه های رضایت شغلی ارائه شده است متعلق به لاوسن[2] و شن[3] (1998) است. آن ها نظریه ها را به دو طبقه ریز مدل ها و درشت مدل ها تقسیم می کنند. در نظریه های ریز مدل ها اساسا بیش از هر چیز بر عوامل درونی و نیروهایی تاکید می شود که بر برآورده ساختن آن ها منجر به رضایت افراد می شود. در حالی که تاکید اصلی نظریه هایی که در درشت مدل ها قرار می گیرد بر سازمان، به ویژه بر فرآیند های سازمانی که برای تولید و ارائه خدمات ضروری است، قرار دارد. همچنین، دو رویکرد برای مطالعه رضایت شغلی وجود دارد_ رویکرد کلی و رویکرد وجهی. در رویکرد کلی، رضایت شغلی احساس منفرد و عمومی به شغل تلقی می شود. رویکرد دیگر بر وجوه و ابعاد شغل متمرکزاست، مثل پاداش (دستمزد و مزایایی جانبی)، سایر افراد شاغل در همان کار (سرپرستان یا همکاران)، شرایط شغل و ماهیت شغل. رویکرد وجهی تصویر کامل تری از شغل را نشان می دهد (خرازی، میرکمالی، ترکی، 1392، صص 91 – 90). رضایت شغلی یکی از عوامل بسیار مهم در موفقیت شغل است. عاملی که باعث افزایش کارآیی و نیز احساس رضایت فردی می شود. رضایت شغلی عبارت است از حدی از احساسات و نگرش های مثبت که افراد نسبت به شغل خود دارند. هنگامی که شخصی می گوید دارای رضایت شغلی بالایی است، این بدان مفهوم است که او واقعا شغلش را دوست دارد و برای کارش ارزش قائل است.  برخی از محققان از قبیل هرزبرگ به این نتیجه رسیدند که خود شغل مهمترین عامل ایجاد انگیزش و رضایت شغلی در محل کار است. هرزبرگ دو دسته محرک را که موجب رضایت یا عدم رضایت شغلی  می شد را مطرح کرد: عوامل محرک انگیزش (عوامل درونی یا ذهنی فرد) و عوامل بهداشتی(عوامل خارجی). عوامل محرک انگیزش یا ذهنی سبب ارتقای کارکرد و نگرش می شود و عوامل بهداشتی سبب حفظ روحیه و کارآیی فرد می شود

( ذاکریان، تیموری، احمدنژاد، عباسی نیا، رحمانی، اصغری، ص 37 ).

[1]. Hata& Fisher

[2]. Lovesen

[3]. Sheen