مزایای گردش شغلی:”\پایان نامه درباره ارتقای عملکرد نیروی کار”

گردش شغلی یکی از مهمترین انواع آموزش نیز محسوب می شود، زیرا در سازمانهای پیشرفته اعتقاد براین است که سطح کیفی پرسنل مهمرین عامل موفقیت می باشد واین امر از طریق آموزش         حین کارحاصل می شود مثلا در موسسات ژاپنی آموزشهای حین کار همراه با تکنیک گردش مشاغل به عنوان اصلی ترین محور آموزش مدیران محسوب می شود و به آموزشهای خارج از محیط کار چندان اهمیتی داده نمی شوداین آموزشها از طریق جابجایی در مشاغل مختلف صورت می پذیرد و رایج ترین ومنطقی ترین روش برای بهسازی منابع انسانی است. دراین روش جابجایی افراد در مشاغل مختلف در یک قسمت براساس برنامه زمان بندی شده تحت عنوان ( کارراهه) صورت میگیرد و طی آن کارمند درهر شغل مهارتهای اصلی را یاد گرفته و به متخصص آن شغل تبدیل می شود، مجدداً انتقال و جابجایی صورت گرفته و آنقدر تداوم می یابد تا فرد با سایر مشاغل افقی هم سطح خود آشنا شود و جابجایی افقی صورت گیرد. پس ازاینمرحله انتقال افراداز قسمتی به قسمت دیگر صورت می گیرد. بدیهی است گردش کار در این مراحل برای هر نوع مسیر شغلی متفاوت می باشد و مدت زمان متفاوتی را نیز به خود تخصیص می دهد. در سازمانهای ژاپنی معمولاً وقتی جابجایی و گردش شغلی فرد پایان می یاد او به مرز 40 سالگی رسیده و از این پس با استفاده از تجربیات حاصل ازگردش در مشاغل مختلف و تخصص ها ومهارتهای کسب شده مدیر با ارزشی برای سازمان به حساب می آید کارشناسان گردش مشاغل را در سازمانهای سراسر دنیا توصیه میکنند لیکن علت موفقیت این تکنیک درکشورهایی مثل ژاپن آن است که مدیران چنین موسساتی نیروی انسانی خود را در استخدام مادام العمر داشته و بخوبی درک می کنند که آموزشهای طراحی شده در جهت پرورش آنان صورت میگیرد و ازاین رو در مقابل آن مقاومت نمی نمایند. درحال حاضر در دیدگاه مدیریتی جدید بیش از آنکه به تخصص گرایی اهمیت دهند، به برخورداری مدیران از کل نگری واشراف آنان به اهداف سازمانها بها می دهند. ژاپنی ها به بهترین وجهی به این نکته توجه و عمل کرده اند در ژاپن هر فرد قبل از مدیر شدن به یک کل نگر[1] تبدیل می شود. از نظر آنان مدیر کل نگر برای سازمانها بسیار مهم ومفید هستند زیرا می توانند در تدوین استراتژی سازمان نقش بسزایی داشته باشند. درواقع یکی از محسنات گردش مشاغل در سطوح مدیریتی را می توان تبدیل مدیران متخصص به مدیران کل نگر دانست ( میر سپاسی، 55: 1373(

در شرایطی که اشتغال برای تمام عمرکاری تضمین شده است در ساختار سلسله مراتبی سازمان پستها به طور متوالی است و فقط وقتی که یک همکار به بازنشستگی نزدیک می شود امکان رشد همکار دیگر فراهم می شود، ازاین رو ارتقای سریع ممکن نیست ( مگر آنکه سازمان بشدت در حال گسترش باشد) در چنین وضعیتی به گفته روهلن دشواری پیشرفت و سمت راس سازمان یکی از عواملی است که گردش شغلی یا رفتن ازیک کار به کار دیگر در هر سطح از سازمان را تشویق می کند. برخی اهدافی که برای کارکنان در چرخش شغلی به دست می آید بدين صورت است:

  • كسب اطلاعات كلي درمورد فعاليتهاي اصلي مشاغل هم خانواده
  • كسب مهارت حل مسئله
  • درك شيوه هاي اجرايي مشاغل هم خانواده به وسيله كاركنان
  • انجام امور خاص در مشاغل مربوط
  • فراهم شدن اطلاعات تخصصي براي تصميم گيری
  • شناخت كامل كاركنان از سازمان و جريان امور آن
  • جلوگيري از تك بعدي شدن پرسنل
  • تامين نيروي جايگزين براي مديران

 

2-3-1 مزایای گردش شغلی

بطور کلی مزایای گردش مشاغل در سازمانها به شرح ذیل طبقه بندی میگردد:

  • ایجاد یک سیستم ارتقای انعطاف پذیر ارتقا براساس موقعیت ( کسب احترام در میان همکاران) وارتقا بر مبنای پست ( ارشدیت سازمانی(
  • تسهیل در شکل گیری شبکه های غیر رسمی ارتباط و نتیجتاً تسهیل وهمانگی جریان امور بین واحدها
  • توسعه مهارتهای نیروی انسانی و رشد قابلیتهای پژوهشی آنان
  • ارزیابی کارشناسان در مشاغل جدید با هدف کاربرد درطرح ها آتی جانشینی
  • تأکید برایجاد روحیه کل گرایی در كاركنان بجای ویژگی تخصص گرایی
  • تقویت روحیه خلاقیت از طریق ایجاد تنوع شغلی
  • ایجاد انگیزش، تامین رضایت شغلی نسبی و در نتیجه افزایش کارآیی سازمان
  • کاهش میزان اختلالات روحی وخستگی كاركنان
  • تسهیل برقرار آموزشهای حین خدمت درون سازمانی
  • آماده نمودن کارشناسان برای تصدی سمتهای بعدی
  • تأمین نیروی انسانی مورد نیاز واحدها از طریق جابجایی متخصصان
  • ایجاد روحیه تصمیم گیری گروهی، افزایش روحیه کارکنان، بهبود روابط انسانی در محل کار، گسترش شبکه ارتباطات، بهبود روابط مدیریت با کارکنان و….
  • جلوگیری از « توقف شغلی» کارکنان در برابر مقتضیات شغلی ( بی تفاوتی و …)

2-3-2  چالشهاي پيش روي گردش شغلي [12]

 

  • بی تخصصی کارکنان: بعضی افراد که به تازگی هم فارغ التحصیل یا وارد به بازار کار شده اند از سازمان خود درخواست می کنند که با چرخش شغلی به توانایی های انان بیفزایند.
  • خسارت زدن حین چرخش شغلی:در صورتی که افراد بی توجه به کار مورد نظر یا در مورد کارهای دستی، ناآشنا به دستگاه مورد نظر باشند، می توانند موجب بروز خسارت و دوباره کاری شوند.
  • درخواست افزایش حقوق کارکنان بعد از گردش شغلی: بعضی کارکنان به دلیل افزایش سطح مهارتهایشان در چرخش شغلی انتظار افزایش حقوق از سازمان خود دارند.
  • بروز تعارضات سازمانی: ممکن است افرادی از طریق گردش شغلی به سازمانهای غیر رسمی دارای خرده فرهنگی خاص،راه پیدا کنند و در آنجا با افراد آن بخش ناسازگاری کرده و موجب بروز تعارضات شوند.

 

 

2-3-3 سياستهاي برخورد با چالش ها [12]

 

چالش در گردش شغلي روش برخورد با چالش
بي تخصصي ايجاد چرخش شغلي در صورت كسب      مهارت مناسب
خسارت زدن حين گردش شغلي جابجاشدن افراد در مشاغل هم خانواده
درخواست افزايش حقوق توجيه كاركنان از ايجاد گردش شغلي               ( افزايش مهارت و توانايي كاركنان )
تعارضات سازماني نظرسنجي از افراد در زمينه گردش شغلي­شان ( پست­هاي مورد علاقه­شان )

[1] Generalist