مدلهای اعتماد:پایان نامه رهبری خدمتگزار و اعتماد کارکنان

دانلود پایان نامه

سیر تاریخی مطالعات اعتماد

توجه به مفهوم اعتماد از دهة 1980 تا دهة  1995 بيشتر شد. اين واژه از ديدگاه­هاي متفاوتي، در طي چندين دهه، مطالعه شده­است (پناهی، 1390).

در مطالعات مدیریت و سازمان، خصوصاً مقاله زند (1972) اعتماد یک پدیده ی تدریجی و خود- تقویتی است. او یک مدل تقویت مارپیچی را از پویایی­های اعتماد ارائه می­کند. یک جریان مهم در ادبیات سازمانی راجع به اعتماد، به تئوری سازمان و حاکمیت اقتصاد مربوط است. جریان دیگر راجع به تحقیقات در مورد اعتماد به جنبه­های اجتماعی- روانشناختی روابط تجاری و اقدامات مدیریتی اشاره می­کند. از زمان فوکس[1] (1974) محققان بی شماری شکل­گیری و توسعه اعتماد درون سازمان­ها را بررسی کرده­اند. برای مثال، به مساعدت­های مایر[2] و همکارانش (1995) مک آلیستر[3] (1995) کرید و مایلز[4] (1996) و لویکی و بانکر[5] (1996) می توان اشاره کرد. در سال­های اخیر همچنین محققان به دنبال تفکیک اعتماد درون سازمانی از اعتماد بین سازمان­ها بوده­اند و مقالاتی را در این زمینه تدوین کرده­اند. درمورد اثر اعتماد بر پیامدهای نگرشی و رفتاری در سازمان­ها نیز تحقیقاتی انجام و مشخص شده است که اعتماد به عنوان یک پیش بینی کننده برای پیامدهایی همچون رفتار شهروندی سازمانی، تعهد سازمانی، رضایت شغلی و عملکرد شغلی است. همچنین مشخص شده است که اعتماد سازمانی عامل اساسی در ایجاد روابط کاری مشارکتی در بین اعضای سازمانی است و اعتماد به رهبر از مهم­ترین انواع اعتماد در سازمان است که به عملکرد سازمان کمک می­کند. (حسین­زاده و شعبانی کلاته، 1390).

 

2-1-3) دیدگاه­ها و مدل­های اعتماد به رهبر

درون نظریه­ی هزینه­ی اقتصادی تبادل، اعتماد به عنوان جانشینی برای ساز و کارهای پرهزینه­ی کنترل و هماهنگی، دیده می­شود. نظریه­ی سرمایه اجتماعی استدلال می­کند که اعتماد یک روان کننده رابطه است که منجر به مزایای بیشتر انتقال دانش، یادگیری مشترک، و تقسیم ریسک­ها و هزینه­های مرتبط با بررسی و مورد استفاده قرار دادن فرصت­ها، می­شود.  هریک از این نظریه­ها تا حدی مزایای متفاوت جمع آوری شده در مورد اعتماد به روابط بین سازمانی را توضیح می دهد. محققان در مورد فرایندهایی که اعتماد از طریق آن­ها شکل می­گیرد و فرایندهایی که اعتماد از طریق آن­ها بر پیامدهای محیط کاری، و ماهیت خود سازه تأثیر می­گذارد، توضیحاتی ارائه داده­اند. برای نشان دادن این تنوع نظری، میان دو دیدگاه نظری از لحاظ کیفی متفاوت از اعتماد به رهبر، تمایز قائل می­شوند.

دیدگاه اول بر ماهیت رابطه رهبر- پیرو (یا دقیق­تر بر این که پیرو ماهیت رابطه را چگونه درک می­کند)، تمرکز دارد. برای نمونه، برخی محققان اعتماد به رهبر را به عنوان عمل­گر بر اساس یک فرایند تبادل اجتماعی، توضیح می­دهند. پیروان رابطه با رهبرانشان را ورای قرارداد اقتصادی معیار می­بینند که گروه­ها بر مبنای اعتماد، حس نیت و ادراک تعلق متقابل اجرا می­کنند. تبادل حاکی از یک رابطه  با کیفیت بالا است، و مسائل و مراقبت و توجه در رابطه، محوری هستند. این دیدگاه با عنوان دیدگاه مبتنی بر رابطه توصیف می­شود.

دیدگاه دوم بر ادراک ویژگی رهبر و این که چگونه بر حس یک پیرو از آسیب پذیری در یک رابطه سلسله مراتبی تأثیر می گذارد، تمرکز دارد. بر اساس این دیدگاه، موضوعات مرتبط با اعتماد در مورد ویژگی یک رهبر مهم اند، زیرا ممکن است رهبر برای تصمیم گیی هایی که تأثیر حیاتی روی یک پیرو و توانایی پیرو برای کسب اهدافش (مثل ارتقاها، پرداخت، تخصیص کارها و اخراج­ها) داشته باشد، مختار باشد. این دیدگاه بیان می­کند که پیروان تلاش می­کنند در مورد ویژگی­های رهبر مثل یکپارچگی، انصاف، و توانایی استنباط­هایی بسازند و این که این استنباط­ها پیامدهایی برای رفتار و نگرش­های کاری دارد. به این دیدگاه به عنوان دیدگاه مبتنی بر ویژگی اشاره می­گردد (اشجع و همکاران،1388).

  • مدل الونن[6] و همكاران: الونن و همكارانش(2008) اعتماد سازماني را به دو بعد اعتماد بين شخصي (ارتباطي) و غير شخصي تفكيك كردند. اعتماد شخصي مي­تواند به دو بعد شكسته شود: اعتماد افقي كه به اعتماد بين كاركنان مربوط مي­شود و اعتماد عمودي كه به اعتماد بين كاركنان و مديرانشان بر مي­گردد. اين اعتمادها بر اساس صلاحيت، خيرخواهي و يا اعتبار هستند. در اين تحقيق، نوع غير شخصي اعتماد سازماني، اعتماد نهادي نام گرفته است . اعتماد غيرشخصي در حوزه­هاي سازماني، بسيار كم مورد مطالعه قرار گرفته است. اعتماد نهادي مي­تواند به اعتماد اعضا به استراتژي و چشم انداز سازمان، شايستگي تجاري و فناوري آن، ساختارها و فرايندهاي منصفانه و سياست هاي منابع انساني سازمان اشاره كند (Ellonen,2013).
  • مدل ماير[7] و همكاران: ماير و همكارانش (1995) سه مؤلفه اعتبار، صلاحيت و خيرخواهي را به عنوان ابعاد اصلي اعتماد به رهبر مطرح مي­كنند:
  • اعتبار: به معني اعتقاد به اين مي­باشد كه رهبر آنچه را كه قول انجام آن را داده است، انجام خواهد داد و بي تناقض عمل خواهد كرد.
  • صلاحيت: صلاحيت به قابليت­هاي رهبر برمي­گردد كه بر اساس آن مي­توانند وظايف خود را انجام دهند (بر اساس مهارت­ها و دانش).
  • خيرخواهي: خيرخواهي به معني انگيزه­هاي مهربانانه و ميزان محبت رهبر نسبت به گروه مقابل و توجه صادقانه به رفاه ديگران است (Dietz & Hartog,2010).

 

  • مدل مارتينز [8] : مارتینز اعتماد را به دو بخش جنبه­های شخصی و جنبه­های مدیریتی تقسیم نمود.

 

  • جنبه­های شخصی شامل پنج ویژگی بزرگ است Chan, 2014) &Mak ):

وظيفه­شناسي: شامل رفتارهايي مانند كار سازماندهي شده و سخت كه قابل اطمينان، قابل اعتماد و مسئوليت پذير باشد. نقطة مقابل آن بي­دقتي و عدم مسئوليت پذيري است.

خوشايندي: شامل رفتارهايي مانند دوست داشتن، با نزاكت و مؤدب بودن و ماهيت خوب، مشاركتي، بخشيدن و عفو كردن و عاطفه و احساس خوب داشتن است .نقطة مقابل آن سرد و خشن و غيرمنصفانه بودن است.

ثبات انساني: شامل فقدان هيجان، افسردگي، عصبانيت، نگراني، و عدم اطمينان است. نقطة مقابل آن اعمال عصبي خواهد بود.

گشودگي تجربيات: شامل خلاقيت، نوآوري، مصمم بودن و هوشياري است.

برونگرايي: شامل خوش مشربي، شور و اشتياق، پر حرف و فعال بودن است. نقطه مقابل آن درونگرايي، ساكت و كمرو و خجالتي است.

 

  • جنبه­های مدیریتی با ابعاد زير ارزيابي مي­شوند:

مديريت تيمي: اين بعد به مديريت اثربخش تيم و موفقيت در انجام اهداف فردي و اداره كردن تعارض درون گروه­ها اشاره دارد.

تقسيم اطلاعات: اين بعد بر تمايل به باز عملكرد خورد فردي و آشكار كردن اطلاعات مربوط به سازمان در يك جو منصفانه اشاره دارد.

حمايت كاري: اين بعد به تمايل به حمايت كاركنان موقعي كه ضرورت وجود دارد و فراهم كردن اطلاعات مربوط به شغل براي توفيق فعاليت­ها اشاره دارد.

قابليت اطمينان: كه شامل تمايل به گوش دادن، توجه به پيشنهادها، اجازه دادن به ديگران كه بيان در احساسات خود آزاد باشند است و به قبول اشتباهات و اطمينان يافتن از اينكه كاركنان از مقام و موقعيت خود لذت مي­برند و قابل اطمينان هستند اشاره دارد Chan, 2014)  &Mak ).

[1] Foks

[2] Mayer

[3] Mc Alister

[4] Kereed & Myels

[5] Laviki & Banker

[6] Alonen

[7] Mayer

[8] Martins

دانلود پایان نامه