مدلهای ارزیابی الکترونیکی//پایان نامه به کارگیری بازار الکترونیکی

الگویWITSA[1] (1999): ائتلاف جهاني خدمات و فناوري اطلاعات، ارزيابي بين المللي درخصوص تجارت الكترونيكي را در سال 1999 انجام داده است. اين الگو با جمع­آوري نتايج حاصل از ارزيابي بين­المللي از ديدگاه­ها در خصوص انجمن­هاي صنعتي فناوري اطلاعات به دنبال تشويق توسعه تجارت الكترونيكي است. هدف از اين كار، ارزيابي ميزان آگاهي شركت­ها و مصرف­كنندگان از تجارت الكترونيكي و تعيين زمينه­هاي بالقوه عملياتي نمودن آن است. طبق تعريف اين الگو يك كشور با آمادگي الكترونيكي به اعتماد مصرف كننده در مورد حفظ حريم خصوصي و امنيت، فناوري امنيتي بهتر، كارگران ماهرتر و هزينة آموزش كمتر، سياست­هاي عمومي بهتر و راحت­تر، فعاليت­هاي كاري جديد مطابق با عصر اطلاعات و هزينة كمتر براي فناوري تجارت الكترونيكي نياز دارد.

الگوی مک­کانل[2] (2005): الگو از سوي شركت بين­المللي مك­كانل با همكاري اتحاديه جهاني تهيه و منتشر شد. اين الگو به دنبال ارزيابي آمادگي فناوري اطلاعات و خدمات الكترونيكي اقتصاد ملي يا توانايي حضور جوامع در اقتصاد جهاني ديجيتالي است. طبق تعريف، كشوري داراي آمادگي الكترونيكي است كه آمادگي در اين زمينه­ها را داشته باشد: استفاده وسيع و گسترده از رايانه­ها در مدارس، تجارت، حكومت، منازل، دسترس قابل اعتماد با ظرفيت مورد نياز در بازار رقابتي، تجارت آزاد، نيروي كار ماهر، آموزش در سطح مدارس، داراي فرهنگ خلاقيت­زا، مشاركت هاي دولتي و تجاري، شفافيت و پايداري تصميمات در دولت و حتي يك سيستم قانوني اجرايي، شبكه­هاي ايمن و كاربران پنهان و قوانيني كه امضاي ديجيتالي را اجازه مي­دهند.

الگویCIDCM[3] (1998): مركز توسعه بين­المللي و مديريت تعارض دانشگاه مريلند اين تحقيقات را انجام و در سال 1998 ارائه كرده است. اين الگو به دنبال ايجاد سهولت كاربري و توسعه اينترنت است. در اين الگو، آمادگي الكترونيكي به ميزان استفاده از اينترنت و شرايط تسهيل­كننده براي استفاده­كنندگان بستگي دارد.

الگوي موزاييك[4](2000): گروه موزاييك اين الگو را كه به عنوان پروژة جهاني انتشار اينترنت نيز شناخته شده، ارائه داده است. با استفاده از اين الگو كشورهاي مختلفي مورد مطالعه قرار گرفته­اند. فرآيند تهيه، تدريجي بوده و سال­های1998 تا2000 را شامل مي­شود. اين الگو به دنبال سنجش و تحليل رشد اينترنت در سطح جهان است، به طور مستقيم يك جامعه آماده الكترونيكي را تعريف نمي­كند، ولي شرايط رشد زيرساخت و استفاده اينترنت را به عنوان ضروريات يك جامعه الكترونيكي شرح مي­دهد. گذشته از اهميت و شهرت هر يك از الگوها، شاخص­هاي مورد استفاده در هر الگو نيز اهميت ويژه­اي دارند.

جدول 2-1. عناوین شاخص های مدل های ارزیابی آمادگی الکترونیکی
عنوان شاخص ها
CSPP 1.زیر ساخت شبکه 2. مکان های شبکه­ای(دسترس) 3. برنامه ها و خدمات شبکه­ای 4. اقتصاد شبکه­ای 5. توانمند سازی­های دنیای شبکه­ای
CID 1. محیط 2. آمادگی 3. کاربری
APEC 1.زیر ساخت 2. دسترسی برای خدمات ضروری 3. استفاده از اینترنت(استفاده در تجارت، دولت و خانه­ها) 4 .تشویق و تسهیل(استانداردهای پیشبرد صنایع) 5. مهارت­ها و منابع انسانی(آموزش فناوری اطلاعات و ارتباطات نیروی کار) 6. جایگاه اقتصاد دیجیتال(مالیات­ها و تعرفه­ها، قوانین دولتی، اعتماد مصرف کننده)
WITSA 1.موانع فناوری صنعتی 2. اعتماد مصرف کننده 3. مشکلات فناوری تجارت الکترونیکی 4. فعالیتهای تجاری داخلی حامی تجارت الکترونیکی 5. نیروی کار 6. مالیات­ها 7. سیاست­های عمومی 8. مقاومت مصرف­کنندگان
McConn ell 1. ارتباطات (زيرساخت، دسترس، قيمت) 2. رهبري الكترونيكی(سياست هاي دولتي وقوانين)

3. امنيت اطلاعات(حريم شخصي، امضاي الكترونيكي) 4. سرمايه انساني(آموزش فناوري اطلاعات،

وجود نيروي كار ماهر) 5. فضاي كسب وكار الكترونيكي(رقابت، ثبات سياسي و اقتصادي،

سرمايه گذاري خارجي، زيرساخت مالي)

CIDCM 1 . خطوط اجاره 2. تنظيم قيمت 3. دسترس به خطوط اينترنت 4. ماليات بندي 5. آيين نامه­ها
Mosaic 1. ميزان فراگيري يا نفوذ اينترنت(سرانه استفاده از اينترنت) 2. پراكندگي جغرافيايي به كارگيري

اينترنت

3. جذب بخشي يا ميزان استفاده از اينترنت توسط هر بخش اقتصادي 4. زيرساخت ارتباطي مورد

نياز براي اتصال  5. زيرساخت سازمانی(وضعيت بازار خدمات اينترنتي) 6. پيچيدگي استفاده

تخصصي و حرفه اي از اينترنت

 

 

جدول 2-2.  مقایسه شاخص های الگوهای مذکور با مدل مورد بررسی این تحقیق
Mosaic CIDCM McConnell WITSA APEC CID CSPP مدل مورد استفاده در این تحقیق عامل
û û     û   û قابلیت تبادل اطلاعات فنی
û   û   û     زیر ساخت الکترونیکی
    û   û     استانداردها
              سازگاری
    û   û     زیر ساخت تغییر سازمانی
    û         رهبری و مدیریت
              فرهنگ سازمانی
    û         زیر ساخت مالی
              ساختار سازمانی
              محصولات/خدمات
      û û     مشتریان/تامین کنندگان بین سازمانی
    û         رقیا

[1]  World Information Technology and Services Alliance

[2]  McConnell

[3] Center for International Development Conflict Management

[4] Mosaic