رویکردهای سنجش عملکرد:/پایان نامه درباره کارآفرینی

رویکردهای موجود در سنجش عملکرد

در عصر صنعتی، رویکردهایی که در زمینه سنجش عملکرد شرکت هاو سازمان ها وجود داشت رویکردهایی صرفاً مالی بر مبنای حسابداری بودند که از آن ها تحت عنوان سیستم های سنجش عملکرد سنتی یاد می شود. این رویکردها همیشه تحت شرایط و اصول حسابداری سنتی ای که در آن زمان رایج بود محدود بودند. به تدریج که شرکت ها و سازمان ها وارد عصر اطلاعاتی شدند و مزیت رقابتی خود را در جاهای دیگری غیر از کاهش هزینه و افزایش بهره وری دیدند، این رویکردها نیز توسعه یافتند و از حالت تک بعدی که همان بعد مالی بود به حالت چند بعدی تغییر یافتند (زنجیردار، 1389، ص 38).

 

2-2-15- رویکردهای تک بعدی سنجش عملکرد

این رویکردها که بیشتر بر بعد مالی سازمان تاکید داشتند، در شرکت های عصر صنعتی بیشتر مورد استفاده قرار می گیرد. در زیر به بررسی خلاصه چند رویکرد مهم و مطرح پرداخته می شود.

الف) حسابداری منابع انسانی

سرمایه انسانی هر سازمان، فاکتور انسانی آن سازمان را تشکیل می دهد که این فاکتور شامل     توانایی ها، مهارت ها و هوش می باشد. در حقیقت فاکتور انسانی خصوصیت مشخص کننده یک سازمان می باشد. بر طبق نظر سکمن هدف حسابداری منابع انسانی سنجش ارزش اقتصادی افراد برای سازمان به منظور فراهم کردن ورودی برای تصمیمات مالی و مدیریت می باشد.

در حالیکه هیچ یک از مدل های حسابداری منابع انسانی شامل مدل های هزینه ای، ارزش منابع انسانی و تاکید پولی موفقیت های دراز مدت سازمان را به همراه نداشتند؛ جالب است که بیان شوند اکثر این سیستم ها در سازمان های خدماتی توسعه یافتند (نظیر شرکت های حسابداری، بانک ها، شرکت های بیمه و شرکت های خدمات پولی)، جایی که سرمایه انسانی نسبت قابل ملاحظه ای از ارزش سازمانی را تشکیل می دهد (همان).

 

ب- ارزش افزوده اقتصادی

ارزش افزوده اقتصادی تفاوت بین بازگشت روی سرمایه و هزینه سرمایه گذاری را اندازه گیری    می کند. ارزش افزوده اقتصادی مثبت نشان می دهد که ارزش برای سهام داران ایجاد شده است و ارزش افزوده اقتصادی منفی اشاره به تباهی سرمایه دارد. این روش مشابه با شاخص های حسابداری سنتی می باشد؛ با دو تفاوت عمده، اولاً ارزش افزوده اقتصادی هزینه کل سرمایه را در نظر می گیرد و ثانیاً ارزش افزوده  اقتصادی توسط اصول حسابداری سنتی محدود نیست (زنجیردار، 1389، ص 38) .

پ- مدل هزینه یابی بر مبنای فعالیت

ارزش رقابت در بازارهای داخلی و جهانی، تولیدکنندگان را وادار ساخته است تا ساختار هزینه های خود را بهتر بشناسند. در گذشته تولیدکنندگان تعداد نسبتاً کمی از محصولات را تولید می کردند که تفاوت عمده ای از لحاظ پشتیبانی تکنولوژیک با یکدیگر نداشتند. در اینگونه واحدهای تولیدی، هزینه دستمزد بااهمیت ترین عامل در ساختار هزینه محسوب می گردید. اما امروزه تعداد محصولات زیادتر است، پیچیدگی های محصولات بیشتر می باشد و از لحاظ نیاز به پشتیبانی های تولید متفاوت هستند. ضمن اینکه امروزه هزینه دستمزد کم اهمیت ترین جزء هزینه تولید محسوب می شود. با توجه به این، تولیدکنندگان ناگزیرند که سیستم سنتی هزینه یابی بر مبنای حجم را مورد تجدیدنظر قرار دهند و به سوی سیستم هزینه یابی بر مبنای فعالیت حرکت کنند (زنجیردار، 1389، ص 38).

ت- سرمایه فکری

سرمایه فکری، زاده عرصه علم و دانش است که برای نخستین بار، در سال 1991 مطرح شد و شامل ارزش اقتصادی دو بخش از دارایی های ناملموس یک شرکت یعنی سرمایه سازمانی است. سرمایه فکری شامل آن بخش از کل سرمایه یا دارایی شرکت است که مبتی بر دانش بوده و شرکت، دارنده و مالک آن به شمار می رود. بنابراین تعریف، سرمایه فکری هم می تواند شامل خود دانش (که به مالکیت فکری و یا دارایی فکری یک شرکت تبدیل شده) و هم نتیجه نهایی فرایند انتقال آن باشد (زنجیردار، 1389، ص 38).