اصول بیست گانه­ ی ایزو9001/پایان نامه رابطه نظریه وابستگی با عملکرد عملیاتی

دانلود پایان نامه

 اصول بیست گانه­ی ایزو9001 :

در استاندارد ايزو 9001 بيست زمينه­ی كيفي كه براي استقرار سيستم كيفيت در يك بنگاه اقتصادي ضرورت دارد مورد بررسي و مطالعه قرار مي­گيرد ترتيباتي پيش­بيني شده است كه با رعايت آنها شرايط مورد نظر جهت اطمينان يافتن از وجود سيستم كيفيت مناسب ايجاد مي­شود. در صورتي كه شركتي الزامات استاندارد ايزو 9001 را رعايت كرده باشد مي­تواند از سازمان­هاي معتبر بين المللي كه صلاحيت صدور گواهينامه را دارند درخواست كند كه نسبت به انطباق فعاليت اين شركت با استاندارد فوق به رسيدگي و اظهار نظر بپردازد. پس از انجام اقدامات لازم در صورت انطباق سيستم كيفيت موجود با استاندارد ايزو 9001  اعتبار ويژه­اي به دارنده­ی آن مي بخشد و موجب مي­شود كه مشتري اطمينان يابد كه كالاها و خدمات شركت مورد نظر با ويژگي­هاي تعيين شده تطابق دارد. افزون بر آن تضمين كيفيت به صورتي استاندارد و پذيرش آن توسط يك سازمان معتبر بين­المللي به تسهيل حضور شركت­ها در بازارهاي جهاني منتهي مي­شود. بندهاي بيست­گانه­ی فوق به شرح زير است:

1ـ مسئوليت مديريت[1]

مديريت سازمان بايد خط­مشي كيفيت را تعيين، تشريح و تصويب كند. ساختار سازماني نیز باید مسئوليت­ها و صلاحيت­هاي هر يك از افراد را با توجه به اهداف سازمان و تعهد نسبت به كيفيت مشخص نمايد و سيستم كيفيت را در فواصل زماني معين بازنگري و اصلاح كند.

2ـ سيستم كيفيت[2]

يك سيستم كيفيت مستند بايد براي حصول اطمينان نسبت به انطباق كالا با ويژگي­هاي تعيين شده، مدون، ايجاد و اجراشود. براي رسيدن به اين مقصود بايد يك نظامنامه­ی كيفيت براي سازمان تدوين گردد. به گونه­اي كه الزامات مورد نظر را در برگيرد. براي تهيه­ی نظامنامه­ی كيفيت شرايط و موارد پيش­بيني شده در استاندارد بين المللي ايزو 10013 بايد رعايت شود. نظامنامه­ی كيفيت مواردي از قبيل خط مشي كيفيت سازمان دستورالعمل­هاي اجرائي آئين­هاي كار و شيوه­ی اصلاح و كنترل نظامنامه را در بر مي­گيرد.

3ـ بازنگري قرارداد[3]

قبل از پذيرش سفارش يا تغيير و اصلاح سفارش­هاي قبلي سازمان بايد اطلاعات مورد نياز و اطمينان لازم را حاصل كند تا قرارداد مربوط لازم الاجرا شود و بر اساس آن عمل گردد. از اين طريق از تغيير مفاد قرارداد جلوگيري مي­شود و تجهيزات موجود براي تأمين نيازمندي­هاي تعيين شده در قرارداد آماده مي­گردد.

4ـ كنترل طراحي[4]

براي اطمينان يافتن نسبت به برآوردن الزامات تعيين شده شركت بايد روش­هاي اجرايي مدون جهت كنترل و تأييد طراحي كالا را ايجاد و اجرا كند. به وسيله­ی شيوه­هاي ارزيابي طرح اطمينان حاصل مي­شود كه نيازهاي مشتري در طراحي محصول مورد توجه قرار گرفته است.

 5ـ كنترل اسناد و داده­ها[5]

جهت كنترل اسناد و داده­ها بر اساس الزامات استاندارد ايزو 9001 اسناد و داده­هايي مانند نظامنامه­ی كيفيت، اسناد مربوط به طراحي خريد عرضه و اقدامات اصلاحي نقشه­ها، اسناد تعيين­كننده­ی ويژگي­هاي محصول يا مورد استفاده در سيستم كيفيت بايد ايجاد و نگهداري شوند. كنترل مستندات بايد از زمان ايجاد آنها شروع شود و پس از استفاده و كنار گذاشتن نيز ادامه يابد.

 

 

6ـ خريد[6]

براي خريد مواد قطعات و ابزارهاي مورد نياز شركت، بايد شيوه­ی مدون و دقيقي با توجه به الزامات پيش­بيني شده تعيين شود. تا اطمينان حاصل شود كه مواد قطعات و يا خدمات تأمين شده از منابع خارج از شركت نيازهاي شركت و مشتريان آن را تأمين مي­كند و افزون برآن دستيابي به كيفيت مورد نظر را امكان ­پذير مي­سازد.

 7ـ كنترل كالاي عرضه شده توسط مشتري[7]

در صورتيكه قسمتي از مواد مورد نياز شركت توسط مشتري تأمين شود بايد بررسي و كنترل لازم صورت گيرد تا اطمينان حاصل شود كه مواد دريافت شده داراي مشخصات و كيفيت لازم باشد. علاوه بر آن بايد از روش لازم انبارداري و حمل و نقل استفاده شود تا كالا از صدمات احتمالي محفوظ بماند.

اين­گونه اقدامات به علت تأثيرگذاري بر كيفيت محصول نهايي شركت، بايد اعمال شود. افزون بر آن بايد نحوه­ی اقدام در صورت مشاهده­ی عدم انطباق با معيارهاي مورد نظر و ويژگي­هاي تعيين شده نسبت به كالا و مواد عرضه شده توسط مشتري پيش­بيني شده باشد و روش­هاي اجرائي خاصي در نظر گرفته شده و اعمال گردد.

   8ـ شناسايي و قابليت رديابي كالا[8]

بايد در شركت، روشي مدون جهت شناسايي و رديابي محصول در مراحل مختلف توليد، تحويل و نصب اتخاذ گردد. كالاهاي درحال ساخت، ياكامل، بايد در كليه­ی مراحل و در هر زمان ، به خوبي قابل تشخيص باشند. در استاندارد ايزو 9001، محصول يا نتایج انجام فعاليت­ها يا فرآيندها عبارت است از خدمت، سخت افزار، نرم افزار، مواد فرآيند شده ياتركيبي از اينها محسوس (مانند قطعات مونتاژ شده) يا غير محسوس (مانند مفاهيم و دانش فني) يا تركيبي از اين د

9ـ كنترل فرآيند[9]

براي دستيابي به محصول با كيفيت و ويژگي­هاي تعيين شده بايد منابع (روش­ها، تجهيزات، سرمايه و نيروي انساني) و مراحل مختلف مربوط به خط توليد، نصب و ارائه­ی خدمات و به بيان ديگر فرآيند توليد، طراحي و كنترل گردد. براي طي موفقيت آميز اين روند دستورالعمل­هاي آموزشي و روش­هاي اجرائي بايد تبيين شود. علاوه بر آن چگونگي تشخيص كارآيي و مهارت افراد بايد تشريح و در موارد مربوط تصميم مقتضي گرفته شود.

10ـ بازرسي و آزمايش[10]

بايد در سازمان، رويه­ی مدوني براي اعمال بازرسي و آزمايش جهت تأييد مواد خام، كنترل فرآيند و توليد نهائي، ايجاد و اجرا گردد. به گونه­اي كه روشن شود كه كالا پس از انجام بازرسي و آزمايش بر اساس معيارهاي پذيرش تعيين شده قبول يا رد شده است.

11 ـ كنترل تجهيزات بازرسي، اندازه­گيري و آزمون.[11] روش­هاي اجرايي مدوني براي كنترل، كاليبره كردن و نگهداري تجهيزات مربوط به بازرسي، اندازه­گيري و آزمون، بايد در سازمان تعيين شود جهت انجام اقدامات لازم در اين مورد، استاندارد بين­المللي ايزو 10012 به عنوان راهنما قابل استفاده است.

12ـ وضعيت بازرسي و آزمون[12]

وضعيت محصول از جهت بازرسي و آزمون با روش­هاي مناسب بايد با استفاده از انواع برچسب، علائم و نشانه­ها مشخص شود تا اطمينان حاصل گردد كه تنها كالاي پذيرفته شده در بازرسي­ها و آزمون­هاي تعيين شده ، ارسال، استفاده يانصب مي­شود.

13ـ كنترل كالاي غير منطبق[13]

بايد شيوه­هايي جهت جلوگيري از ساخت قطعات يا محصول معيوب، در شركت اتخاذ شود. اين روش­ها براي كنترل­هاي ضروري به منظور ارزيابي، شناسايي، جداسازي و به حداقل رساندن محصولات معيوب اعمال مي گردد. افزون بر آن نسبت به كالاهاي فاقد ويژگي­ها و كيفيت مورد نظر تصميم گيري مي­شود. بدين معنا كه پس از انجام كنترل­هاي مورد نظر و شناسايي موارد فقدان انطباق درباره محصول، جهت جدا كردن آن از محصولات سالم، اقدام مي­گردد.

 

 

14ـ اقدامات اصلاحي و پيشگيرانه[14]

براي انجام اقدامات اصلاحي و پيشگيرانه بايد در سازمان روش­هاي اجرايي مدوني ايجاد شود.

15ـ جابه جايي، انبارداري، بسته بندي، نگهداري و تحويل[15]

در سازمان بايد روش­هاي اجرايي مدوني براي جا­به­جايي، انبارداري، بسته بندي، نگهداري و تحويل محصول ايجاد و حفظ گردد.

16 ـ كنترل سوابق كيفيت[16]

جهت گردآوري، فهرست بندی، بايگاني كردن، حفظ و دسترسي آسان و شناسايي سوابق كيفيت، بايد در سازمان، روشي اصولي و منطقي  پيش بيني و اجرا شود.

17ـ مميزي داخلي كيفيت[17]

براي اعمال مميزي داخلي كيفيت درسازمان، بايد روش­هاي اجرايي مدوني در نظر گرفته و مشخص شود. اين مميزي بايد توسط كاركناني مستقل، نسبت به فعاليت­هاي مورد نظر با توجه به وضعيت و اهميت آنها برنامه­ريزي و اجرا گردد.

18ـ آموزش[18]

براي ارتقا سطح اطلاعات كاركنان بايد نيازهاي آموزشي آنان شناخته و بررسي شود و آموزش­هاي لازم در اختيار ايشان قرار گيرد.

  19ـ خدمات[19]

در صورتي­كه براي ارائه­ی خدمات، نيازمندي خاصي ضرورت داشته باشد. بايد در شركت، روش­هاي اجرايي مدوني براي تأمين آن انتخاب و اجرا شود. از اين طريق برآوردن نيازمندي­هاي مورد نظر با ارائه­ی خدمات توسط سازمان تأييد و گزارش مي­شود.

 

 

 

 

 

  20ـ فنون آماري[20]

فنون آماري مورد نياز براي تعيين كنترل و تصديق قابليت فرآيند توليد و ويژگي­هاي محصول بايد مشخص شود (جلوداری، 1379، صص 33- 76).

[1] – Management Responsibility

[2] – Quality System

[3]– Contral Reriew

[4]– Design Control

[5] – Document and Data Control

[6] – Purchasing

[7] – Control of Customer-Supplied Product

[8] – Product Identification and Traceability

[9] – Process Control

[10] – Inspection and Testing

[11] – Control of Inspection and Test Equipment

[12] – Inspection and Test Status

[13] – Control of non – Conforming Product

[14]– Cordrective and Preventive Actions

[15] — Handling, Storage, Packaging, Preservations and Delivery

[16] – Control of Quality Records

[17] – Internal Quality Auits

[18] – Training

[19] – Servicing

[20] – Statistical Techniques

دانلود پایان نامه