ابعاد هوش هیجانی-پایان نامه هوش هیجانی و تعارض

دانلود پایان نامه

ابعاد هوش هیجانی

به طور کلی، توانمندی های هوش عاطفی مطابق با مدل شایستگی های هیجانی گلمن و در قالب چهار نوع توانایی فردی و اجتماعی به شرح زیر بیان می شوند :

  • خودآگاهی: ضروری ترین توانایی مرتبط با هوش هیجانی این است که فرد از هیجانات و احساسات خود آگاهی داشته باشد. توانایی خودآگاهی به فرد جایزه می دهد تا نقاط قوت و محدودیت های خود را بشناسد و به ارزش خود اعتماد پیدا کند( خائف الهی و دوستار،1389). لذا فرد از طریق شناخت عمیق عواطف، هیجان ها و حالات روانی، توانایی ارزیابی صحیح از خود را به دست می آورد و به عبارتی در خودآگاهی، فرد هیجانات و احساسات خود را می خواند و از آن ها آگاه می شود.
  • خود مدیریتی: توانایی کنترل و اداره کردن عواطف و هیجان ها، توانایی حفظ آرامش در شرایط بحرانی و استرس زا، توانایی خود انگیزشی و ابراز معنویات درونی است. به عبارتی خود مدیریتی توانایی کنترل عواطف و هیجانات و رفتارهای صادقانه و درست است. افراد با مهارت خود مدیریتی اجازه نمی دهند بد خلقی ها در طول روز از آن ها سر بزند و می دانند منشاء بدخلقی ها کجاست و ممکن است چقدر طول بکشد ( 1998).
  • آگاهی اجتماعی: تشخیص فکر و احساس دیگران، که شامل برخورداری از همدلی در تمام سطوح فردی، گروهی و سازمانی می باشد ( 1998). افراد دارای این مهارت دقیقاً می دانند که گفتار و کردارشان بر دیگران تأثیرمی گذارد و می دانند اگر تأثیر رفتارشان منفی است، باید آن را تغییر دهند. یک نمونه از مهارت آگاهی اجتماعی، همدلی است. همدلی یعنی توانایی ورود به احساسات دیگران یا توانایی درک احساسات کارکنان در فرآیند تصمیم گیری هوشمند فردی یا گروهی است.
  • مدیریت روابط: توانایی مرتبط با هوش هیجانی ، شامل توانایی برقراری ارتباطات و مراودات آشکار و قانع کننده، تأثیرگذاری، تشریک مساعی، کار گروهی، فرونشاندن اختلافات و ایجاد پیوندهای قوی بین افراد است. از این مهارت می­توان در جهت گسترش شور و اشتیاق و حل تعارض استفاده کرد. مهارت های خودآگاهی و خودمدیریتی مربوط به حوزه­ی فردی است و مهارت های آگاهی اجتماعی و مدیریت روابط به چگونگی رابطه افراد و اجتماع بر می­گردد و بیشتر به توانایی افراد در حفظ صحیح روابط با دیگران می‎پردازد ( 1998).

 

جدول 2-4:  مدل هوش هیجانی دانیل گلمن و همکاران

 

توانمندی های فردی مولفه های هوش عاطفی
خودآگاهی -خودآگاهی عاطفی : شناسایی احساسات خود و درک تاثیر آن ها

-خودارزیابی دقیق : شناخت نقاط قوت و محدودیت های خویش

-اعتماد به نفس : درک مناسب از ارزش ها و توانایی های فردی

-خودکنترلی : مهار کردن هیجانات مخرب و تنش ها

-خلوص : نشان دادن صداقت ، همبستگی و وفاداری

-سازگاری : انعطاف پذیری در برخورد با تغییرات

خود مدیریتی -وجدان : قبول مسئولیت عملکرد فردی

-موفقیت محوری : تلاش در جهت بهبود و دستیابی با استاندارد موفقیت

-ابتکار عمل : تمایل به استفاده از فرصت ها

آگاهی اجتماعی -همدلی : درک عواطف دیگران ، درک دیدگاه های آن ها

-هوشیاری سازمانی : فهم روندهای عاطفی گروه و روابط قدرت

-خدمت محوری : شناسایی نیازهای دیگران برای خدمت رسانی

-توسعه توانایی های دیگران : تقویت توانایی دیگران از طریق بازخورد

-رهبری : هدایت و ایجاد انگیزه همراه با بینش قانع کننده در دیگران

-تأثیر : به کاربردن تاکتیک های اثربخش برای متقاعد سازی دیگران

خودآگاهی ارتباطات : گوش دادن بی پرده و ارسال پیام های قانع کننده به دیگران

-واکنش نسبت به تغییر : اجرا یا اداره ی تغییرات به صورت پیشگام

-مدیریت تعارض : برطرف کردن اختلافات نظرها

-تعیین حد و مرز : پرورش روابط موثر

-کارگروهی و تشریک مساعی : کار با افراد از طریق اهداف مشترک

 

 

مدلی که در بالا ارائه شده، به صورت اصلاح نشده، ابتدا توسط گلمن در سال 1998 ارائه شد، سپس از طریق او و همکارانش در سال 2002 به شکل جدول ( 2-3 ) مورد اصلاح و تأیید قرار گرفت. شایان ذکر است که در تحقیق حاضر نیز برای شناسایی هوش هیجانی کارکنان از این مدل استفاده شده است.

مایر، سالووی و کاروسو (2000) ، در بررسی ادبیات هوش هیجانی، شناسایی دو مدل مجزا از هوش هیجانی را ارائه نموده اند. آن ها برای اولین بار عنوان مــدل توانایی که در آن هوش هیجانی به عنوان توانایی مفهوم طبقه بندی شده را مطرح نموده­اند (2012 Petrides & Furnham,). به طور مسلم فرض شده که چهار بعد سلسله مراتبی عبارتند از: درک، جذب، درک احساسات و مدیریت احساسـات. این مدل در تعامل و فکر می­باشد. در تضاد با مدل های توانایی، مدل مختلط هوش هیجانی به عنوان ترکیبی از ساختارهای شناختی، انگیزشی و عاطفی ارائه شده است  (Van rooy et al. ,2011).

دانلود پایان نامه